Toccata i Fuga d-moll

Jan Sebastian Bach

Niemiecki kompozytor i organista okresu baroku żył w latach 1685-1750. Pochodził z rodziny z muzycznymi tradycjami. Sam założył liczną rodzinę, jednak dziesięcioro jego dzieci zmarło w niemowlęctwie lub we wczesnym dzieciństwie. Szukając korzystniejszych warunków życia Bach przenosił się z miasta do miasta, dzięki czemu zdobywał nowe inspiracje muzyczne. Całe życie grał na organach, zajmował się również kształceniem chóru uczniowskiego , został kantorem przy kościele św. Tomasza w Lipsku. Nurty działalności ukształtowały jego charakter twórczy – komponował głównie muzykę związaną z funkcją użytkową.

Bach był świadomy swojego talentu, dlatego często popadał w konflikty ze środowiskiem i swoimi zwierzchnikami. Był kompozytorem dworskim, jednym z najbardziej wpływowych. Dla współczesnych mu odbiorców był przeciętnym organistą, najemnym kantorem, samoukiem piszącym na zamówienie. Dopiero później potomni ujrzeli w nim niezwykłość i uznali go za geniusza muzycznego.

Toccata i Fuga d-moll jest jednym z jego najpopularniejszych utworów napisanych na organy. Pierwotnie tytuł dzieła był nieco odmienny: ,,Toccatta z fugą”.

Geneza

Nie wiadomo dokładnie, kiedy i gdzie powstał utwór. Niektórzy badacze wiążą jego powstanie z pobytem Bacha w Arnstadt lub Weimar. Do jego wydania doprowadził Feliks Mendelssohn w 1833 roku. Część badaczy miała wątpliwości, co do autorstwa utworu. Toccata i Fuga d-moll znacząca różni się od pozostałych utworów organowych Bacha. Nie ma jednak żadnych dowodów na to, by dzieło mógł napisać ktoś inny. Prawdopodobnie jest tak dlatego, że dzieło zostało napisane kiedy Bach był młody. W czasach jego młodości w niemieckiej muzyce wykorzystywano zmiany manuałów, czyli efekty echa i sol granych na klawiaturze pedałowej nogami. Północnoniemiecki styl fascynował młodego muzyka, dlatego zawarł jego elementy w Toccacie i fudze d-moll. W jego utworze niespotykany jest również początek, gdzie obie ręce grają to samo w oktawach.

Popularność utworu

Utwór od ponad dwustu lat budzi fascynację u ludzi. Początkowa Toccata utrzymana jest stylu improwizacyjnym, szybkie figuracje kontrastują z dojmującymi dysonansowymi akordami. Temat Fugi d-moll bardzo przypomina muzykę skrzypcową, ponieważ co druga szesnastka tworzy w utworze melodię. Dzieło zawiera długie łączniki, które pozwalają organiście na operowanie echami, efektami przestrzennymi oraz zmianami manuałów. Na końcu fuga przechodzi w improwizacyjne zakończenie, zainspirowane muzyką kompozytorów północnoniemieckich.

Comments are closed.